Elliniko

Onderdeel van het gidsennetwerk Athens Riviera

Elliniko van de oudheid tot nu

Van Agios Kosmas aan de kust tot het Sourmenaplein vertellen drie plekken het verhaal van Elliniko: een prehistorische nederzetting, de voormalige luchthaven en de wijk die vluchtelingen uit Pontus stichtten.

Oudheid: wat er is gevonden, en waar

De archeoloog Georgios Mylonas deed opgravingen op de kaap Agios Kosmas. Zijn verslag over de campagne van 1951 verscheen in de Archaiologiki Ephemeris, het tijdschrift van het Archeologisch Genootschap van Athene. De eindpublicatie uit 1959 noemt de vindplaats in de titel een nederzetting en begraafplaats uit de Vroege Bronstijd.

Wat de huidige ligging betreft: het ministerieel besluit van 2015 dat de grenzen vastlegde, noemt het de ‘archeologische site Agios Kosmas, gemeente Elliniko’ (Staatsblad ΑΑΠ 223 van 9 november 2015).

In het naburige Argyroupoli, niet in Elliniko, vermeldt de gemeente archeologische vondsten en grafmonumenten uit de 8e tot de 4e eeuw v.Chr. Ze zijn gevonden op het Lefkosiasplein en bij het metrostation ernaast.

We stellen Elliniko niet gelijk aan een antieke Attische deme en schrijven er geen vondsten uit naburige gebieden aan toe.

De antieke steengroeve en de heuvel Hasani

Op het latere luchthaventerrein vonden archeologen een grote steengroeve uit de klassieke periode waar conglomeraat werd gewonnen. Gemeente Alimos · Archeologische route door Elliniko

Op de heuvel Hasani zijn volgens de Vereniging van Griekse Archeologen bij veldonderzoek resten van een Byzantijnse nederzetting vastgesteld. Vereniging van Griekse Archeologen · Hasani

Sourmena en de eerste vluchtelingen

In de jaren twintig vestigden vluchtelingen uit Pontus zich in Elliniko. Ze noemden hun nieuwe wijk Sourmena, naar hun plaats van herkomst aan de Zwarte Zee. Water was een van de eerste behoeften van de families. Het historische overzicht van de gemeente vermeldt de aanleg van een openbare put in de Iasonidoustraat.

In de bestuurlijke registers staan de namen naast elkaar. In 1928 werden de nederzettingen ‘Argyroupolis’ en ‘Elliniko’ erkend en bij de gemeenschap Kalamaki gevoegd. In 1929 ontstond de gemeenschap Komnina en in 1930 de gemeenschap Elliniko, met de gelijknamige nederzetting als zetel. In 1940 werd Sourmena afzonderlijk geregistreerd, als nederzetting van de gemeenschap Komnina. In 1942 werden Komnina en Sourmena bij de gemeenschap Elliniko gevoegd. In 1943 ging de nederzetting Elliniko naar de gemeente Evryali en werd de gemeenschap opgeheven. De wijzigingen tussen 1943 en 2010 vermelden we niet, omdat we ze niet aan een primaire bron hebben getoetst. Het plein draagt tot op vandaag de naam van de vluchtelingenwijk.

Op het centrale plein van Sourmena

In 1924 richtten vluchtelingen uit Pontus de Vereniging van Pontische Grieken van Sourmena op. Vandaag bewaart het museum van de Vereniging aan het centrale plein klederdrachten, foto’s en documenten van de families uit Pontus. Op Thomaszondag, de eerste zondag na het orthodoxe Pasen, komen families en vrienden samen op de begraafplaats van Sourmena om hun doden te eren. Zo zetten ze een gebruik voort dat de vluchtelingen hadden meegebracht.

De oude luchthaven

De westelijke terminal van Olympic Airways in Elliniko, 23 december 1961.
De westelijke terminal van Olympic Airways in Elliniko, 23 december 1961.
Foto: Mike Loader · Athens Airport Terminal, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · formaat gewijzigd

De foto uit 1961 toont de westelijke terminal, waar de passagiers van Olympic Airways werden afgehandeld. In de oostelijke terminal, ontworpen door Eero Saarinen en voltooid in 1969, konden passagiers door een glazen zuilengalerij uitkijken over het vliegveld. Vanaf het terras op de derde verdieping zagen ze de zee. In maart 2001 verhuisden de vluchten naar de nieuwe luchthaven bij Spata.

De Saarinen-collectie van Yale bewaart voor het project dat ze ‘Athens Airport’ noemt onderzoek en tekeningen uit 1960–1962 en een set aanbestedingstekeningen van de terminal van 10 december 1962. Hetzelfde dossier vermeldt dat de terminal van beton met toeslag van Pentelisch marmer is en dat het gebouw in 2001 buiten gebruik raakte. De nieuwe luchthaven bij Spata ging op 28 maart 2001 in bedrijf.

De buurt vandaag

Met wet 3852/2010 zijn de gemeenten Elliniko en Argyroupoli samengevoegd tot de gemeente Elliniko–Argyroupoli, met Argyroupoli als zetel. De verlenging van metrolijn 2 naar Elliniko is 5,5 kilometer lang en telt vier stations: Ilioupoli, Alimos, Argyroupoli en Elliniko.

De gemeente beschrijft het Sourmenaplein als het centrale historische herkenningspunt van Elliniko, waar zomerconcerten en traditionele Pontische feesten plaatsvinden. Aan hetzelfde plein huisvest het gebouw van de Vereniging van Pontische Grieken van Sourmena het Historisch en Volkskundig Pontisch Museum van Sourmena.

Bekijk het plein op de kaart → · Wijkgids →

Onafhankelijke, particulier uitgegeven informatiegids. Dit is geen website van de gemeente en de gids is niet verbonden met of goedgekeurd door de genoemde organisaties of bedrijven. Namen en merken van derden zijn eigendom van hun rechthebbenden.